Kool is onbetwist hét streekproduct binnen de grenzen van Dijk en Waard. Nergens in Nederland is de opbrengst per hectare beter dan hier, dankzij de rijke traditie van kooltelers in de regio. Drie van hen delen vol trots hun ervaringen. Ze vertellen over de schoonheid van het vak en de uitdagingen die ze tegenkomen, waaronder het veilig en begaanbaar houden van wegen tijdens de oogst.
Gert-Jan Kroon, mede-eigenaar van groenteteeltbedrijf TB&S in Sint Pancras, kijkt met een goedkeurende blik naar zijn spitskoolvelden in augustus. Hoewel het weer onvoorspelbaar is, hoopt hij op een goede oogst na een koele en natte zomer. Met 90 medewerkers en 300 hectare in Nederland, en nog eens 300 hectare in Portugal, is TB&S een grote speler in de groenteteelt. Naast spitskool, telen ze rode en witte kool, evenals andere groenten.
In vergelijking hiermee is het perceel van zijn oom Arjen Kroon in Langedijk bescheidener, met 60 hectare. In 2001 schakelde Arjen over op biologische landbouw om zich te onderscheiden van grotere telers. Naast kool verbouwt hij pompoenen, graan en klaver.
Dirk Kramer, directeur van het familiebedrijf Kramer Koolkenners in Zuid-Scharwoude, richt zich voornamelijk op zuurkool, met 80 hectare land. Ze telen ook witte kool, atjar en rode kool.
Wat onderscheidt de koolteelt in deze regio van andere gebieden in binnen- en buitenland?
Dirk: “Hoewel we qua omvang kleiner zijn dan Duitsland en Polen, behoren we tot de wereldtop als het gaat om kwaliteit en opbrengst per hectare.” Arjen: “De omstandigheden voor koolteelt zijn hier ideaal, dankzij het milde zeeklimaat en de zware kleigrond, rijk aan koolzuurhoudende kalk. Ook hebben we voldoende irrigatiemogelijkheden tijdens droge periodes.” De kennis en innovatie van de telers spelen ook een rol.
Wat maakt het telen van kool zo interessant?
Arjen: “Het weer heeft veel invloed op koolteelt, wat vraagt om snel schakelen. Geen dag is hetzelfde. Het was vroeger nog uitdagender om de juiste prijzen te berekenen vanwege de grillige prijzen.” Gert-Jan: “Als koolteler kun je niet alleen op ervaring vertrouwen; veel factoren zijn onvoorspelbaar. Dat maakt het een boeiend vak.” Dirk: “Kool is een geweldig gewas. Met een klein areaal kun je veel groenten produceren, wat een kleine ecologische voetafdruk oplevert.”
Welke rol spelen jullie als kooltelers in de gemeenschap?
Gert-Jan: “De originele Langedijkers waarderen ons werk, maar nieuwkomers begrijpen soms minder van het vak.” Dirk: “Op warme dagen moeten we ’s nachts de haspels gebruiken om water te besparen. Dit kan vragen oproepen, maar we doen het niet voor ons plezier.” Gert-Jan: “We organiseren open dagen om begrip te kweken voor ons werk, wat meestal positieve reacties oplevert.”
Wat doen jullie om wegen veilig te houden tijdens de oogst?
Dirk: “We houden wegen zo schoon mogelijk met borsteltractoren en plaatsen borden om weggebruikers te waarschuwen.” Gert-Jan: “We delen verantwoordelijkheid met de gemeente, maar bepaalde wegen kunnen beter voor doorgaand verkeer worden afgesloten.” Arjen: “We moeten samenwerken om de wegen veilig te houden.”
Wat is jullie boodschap aan weggebruikers?
Gert-Jan: “Pas je aan en houd rekening met de situatie, zoals je zou doen bij slecht weer.” Dirk: “We zien soms gevaarlijke inhaalmanoeuvres, wat riskant is als we met volle aanhangers rijden.” Arjen: “We moeten allemaal bijdragen aan een veilige verkeerssituatie.”
Bron: Dijk en Waard
